حبيب الله الهاشمي الخوئي
128
منهاج البراعة في شرح نهج البلاغة
تقدّم الكلام فيه . ومن التأسّف أنّ أكثر أهل العلم مغمورون في أمواج هذا البحر المظلم فإذا قاموا في المحراب أو استقرّوا على المنبر ودعوا واعظا أو صاروا مرجعا للسؤال في أحكام الدّين يصعب عليهم أن يجيبوا بلا أدرى ، وأصعب منه أن يشتغلوا بعد ذلك بالتعليم ، فتجد في غالب البلاد عددا كثيرا منهم لا يجتمعون بعضهم مع بعض فيبحثون في العلوم والمسائل المرجوعة إليهم مع وجود الفرصة الكافية وذلك لأنه اعتراف ضمنيّ بالاشتغال بالتعلَّم أو الاعتراف بأنّه لا أدري . ثمّ وصّى عليه السّلام بالصّبر وجعله رأس الإيمان وحياته وبصيرته وقوامه ، وجعل الصبر للايمان كالرّأس من الجسد ، يشعر بأنّه من لا صبر له لا إيمان له ، وأنّ درجات الايمان يقاس بدرجات الصبر . الترجمة فرمود : من پنج سفارش بشما دارم كه اگر بدنبال آنها شتر برانيد وبراى آنها رنج سفرهاى طولانى را بر خود هموار سازيد سزاوار آنند . نبايد هيچكدام شما اميدى داشته باشد جز بپروردگار خويش ، ونبايد ترسي بخود راه دهد جز از گناه خويش ، نبايد هيچكدام در برابر پرسش از آنچه نمىداند شرم كند كه بگويد من نمىدانم ، ونه كسى كه چيزى را نمىداند شرم كند از اين كه آنرا بياموزد ، بر شما لازمست صبر وشكيبائى را پيشه خود سازيد زيرا صبر براي إيمان چون سر است براي تن ، تنى كه سر ندارد هيچ خيرى وأثر حياتي در آن نيست ، ايمانى هم كه صبر با آن نيست هيچ خيرى واثرى ندارد . علي گويد سفارش پنج دارم كه يك يك را براتان مىشمارم سزاوارند اگر دنبال آنها شتر رانيد اندر كوه وصحرا مدار اميد جز از پروردگارت مترس از هيچ چيزى جز گناهت اگر پرسندت وپاسخ ندانى مكن شرم از جواب ناتوانى اگر چيزى نمىدانى مكن شرم كه آموزيش از أستاذ ، دلگرم